Deutsch-polnischer Blog

Monat: Februar 2026

Zmiana zasad pisowni od stycznia 2026 r.

„Masz babo placek!” – taka była moja pierwsza myśl, gdy usłyszałam o zmianach w pisowni języka polskiego. To już druga reforma językowa, której jestem świadkiem. Pierwszą przeżyłam przy okazji reformy języka niemieckiego w 1996 r. Później przyszły jeszcze jej poprawki w 2004 i 2006 roku. Dla osoby uczącej się języka obcego to wcale nie była mała rzecz – momentami naprawdę trudno było mieć pewność, czy piszę poprawnie.

Tym razem sprawa dotyczy mojego języka ojczystego. A to już zupełnie inna historia i – nie ukrywam – trochę inne emocje.

Jeśli chcecie dokładniej przyjrzeć się nowym zasadom, publikuję – za zgodą Rady Języka Polskiego – „Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026” autorstwa Ewy Kołodziejek, Danuty Krzyżyk, Aldony Skudrzyk i Barbary Sobczak. Otrzymałam go na licencji CC BY-NC 4.0, co oznacza, że mogę udostępnić go na blogu nieodpłatnie, bez żadnych korzyści finansowych.

Informacje o samej licencji znajdziecie tutaj:                                                       
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.pl

A teraz coś, co dla wielu może być najważniejsze!
Jeśli ktoś liczył na to, że nowe przepisy raz na zawsze uporządkują dylematy typu „rz” czy „ż”, „ch” czy „h”, „ó” czy „u” – muszę Was rozczarować.

Rada Języka Polskiego nie wprowadziła i – jak zapowiada – nie planuje wprowadzać zmian w podstawowych zasadach dotyczących zapisu tych samogłosek i spółgłosek. A więc ortograficzne klasyki pozostają z nami.

Dla zainteresowanych szczegółami publikuję jeszcze link do oficjalnej informacji o najważniejszych zmianach w zasadach pisowni polskiej:
https://pan.pl/rada-jezyka-polskiego-oglasza-najnowsze-zmiany-w-zasadach-polskiej-pisowni/

Mehrsprachiges Bilderbuchkino: „Fünf Fremde in Dusty Hill“ von Daniel Fehr

Lesung auf Deutsch, Russisch und Polnisch

Übersetzung des Buchs ins Polnische: Magdalena Kuckertz

Am 24.03.2026 nehmen wir euch mit auf einen Besuch in das kleine Städtchen Dusty Hill. In die Stadt sind fünf Fremde gekommen. Sie sind anders, haben andere Sitten und andere Essgewohnheiten. Die Bewohner sind verunsichert. Sind die Fremden gefährlich? Und wer hat eigentlich die Bank ausgeraubt?

Bei dieser Lesung ist es nicht nur wichtig zuzuhören – du musst auch deine Augen ganz weit offen halten. Denn die Bilder aus dem Buch werden wie im Kino auf eine Leinwand projiziert. Schlüpfe in die Rolle eines Sheriffs und bilde dir deine eigene Meinung. Haben die Bewohner recht, misstrauisch zu sein?

Piąta pora roku, czyli karnawał po niemiecku

Pochód uliczny

No i mamy znowu stan wyjątkowy, czyli piątą porę roku, jak Niemcy nazywają karnawał. Sklepy są pozamykane, na ulicach pełno przebierańców i lokale pękają w szwach. Od tłustego czwartku, w Nadrenii nazywanego „Weiberfastnacht“, rozpoczyna się karnawał uliczny. O godz. 11:11 w wielu miastach nadreńskich burmistrz, oczywiście ubrany w karnawałowy kostium, przekazuje klucz, a tym samym władzę w mieście księciu karnawału bądź rozwydrzonym kobietom. Ich rządy trwają aż do środy popielcowej.

Przejęcie władzy

Ceremonia odbywa się z reguły na rynku miasta lub przed ratuszem i jest poprzedzona fanfarami. Od tego momentu nie należy się niczemu dziwić. Uczniowie mają wolne, w zakładach pracy odbywają się huczne imprezy, a urzędy kończą pracę wcześniej niż zwykle. Tłusty czwartek to dzień, w którym kobiety „Weiber“ obcinają mężczyznom w dosłownym tego słowa znaczeniu krawaty. Zabawa trwa dalej w piątek, sobotę nazywaną „Nelkensamstag“ (sobota goździkowa) i niedzielę zwaną „Tulpensonntag“ (niedziela tulipanów). Przez cały czas bez wyjątku odbywają się pochody uliczne, biesiady karnawałowe i bale przebierańców. Piwo i alkohol płyną strumieniami.

Kulminacją karnawału jest „Rosenmontag“ (różany poniedziałek). W tym dniu w Kolonii i innych miastach nadreńskich ulicami przejeżdżają specjalnie na tę okazję udekorowane samochody z makietami lub olbrzymimi figurami odzwierciedlającymi wydarzenia polityczne ostatniego roku. Na platformach jadących w pochodzie samochodów stoją karnawaliści i rzucają zebranemu tłumowi małe co nieco. Wszędzie słychać okrzyki: „Kamelle“. Tak nazywane są rzucane do tłumu słodycze. Ostatnim dniem karnawału ulicznego jest fiołkowy wtorek „Veilchendienstag“. Ku mojemu zdziwieniu, szukając wyjaśnienia, dlaczego te dni noszą tak roślinne nazwy, znalazłam jedynie wyjaśnienie, że nie mają one nic wspólnego z kwiatami. Ponieważ karnawał rządzi się swoimi prawami, przyjęłam to wyjaśnienie do wiadomości i przekazuję dalej.

Umundurowani członkowie jednego z towarzystw karnawałowych

Charakterystycznym strojem w tym okresie obok clowna, policjanta, wiedźmy czy cowboya jest mundur towarzystwa karnawałowego, który noszą ich licznie zrzeszeni członkowie. Uniform przypomina strój francuskiego żołnierza i jest nawiązaniem do okresu, w którym Nadrenia znajdowała się pod okupacją francuską. Krnąbrni mieszkańcy zajmowanych wówczas terenów w ten sposób odgrywają się od lat na dawnych wrogach, a dziś przyjaciołach, i wkładają mundury kpiąc po cichu z wszelkiej władzy i przepisów.

I tak wszystko powtarza się rok w rok.

Polnisch bei Antolin

Wie groß war meine Überraschung, als ich vor ein paar Monaten entdeckt habe, dass man bei Antolin Quizfragen auf Polnisch zu polnischen Büchern bearbeiten kann!

Kurze Vorgeschichte: Meine Tochter ist Grundschulkind und ihre Grundschule hat bereits in der 1. Klasse Zugänge zu Antolin verteilt. Bis meine Tochter so weit war und einigermaßen selbstständig gut lesen konnte, vergingen zwei Jahre. Daher haben wir Antolin erst in der 3. Klasse richtig kennengelernt. Und siehe da – beim Stöbern auf den Seiten von Antolin haben wir unter den Fremdsprachen polnische Bücher entdeckt.

Über 680 polnische Bücher

Die Auswahl ist groß. Unter den aufgelisteten polnischen Büchern befinden sich nicht nur Klassiker, sondern auch moderne Titel. Das Prinzip der Seite ist einfach: Wird ein Buch über die Suche gefunden, kann man es anklicken und ein Quiz auf Polnisch zu dem Buch starten. Man findet Bücher, die altersgerecht empfohlen werden – von der 1. bis zur 10. Klasse. Für jedes Quiz bekommt man Punkte, die man sammeln kann. Das Sammeln der Punkte, um später einen Orden zu erhalten, macht den Kindern richtig Spaß.

Zugang – der größte Kritikpunkt

Leider kann nicht jeder Antolin benutzen. Den Zugang erhält man nur über eine Schule oder  – in den Sommerferien während des Sommerleseclubs  – über eine Bibliothek. Eltern oder Privatpersonen können keine Nutzungslizenz erwerben. Das ist ein sehr großer Nachteil des Web-basierten Programms zur Leseförderung. Wenn die Schule des Kindes keine Lizenz besitzt, kann man das Programm nicht nutzen. Eine große Enttäuschung für viele kleine Leseratten beginnt dann, wenn das Schulkind auf eine weiterführende Schule wechselt, die keine Antolin-Zugänge zur Verfügung stellt. Denn dann sind die Zugangsdaten mitsamt allen Punkten und Orden futsch.

Eltern erstellen Quizfragen

Die Quizfragen zu den bei Antolin erfassten Büchern werden nicht nur vom Antolin-Redaktionsteam erstellt. Neben Lehrenden können auch Eltern dazu beitragen und eigene Quiz verfassen. Die Mitarbeit erfolgt ehrenamtlich. Dadurch kann man jedoch Einfluss darauf nehmen, zu welchen Büchern Quiz verfügbar sind, und gemeinsam mit dem Kind gezielt Bücher auswählen und lesen. Seitdem ich ehrenamtlich Quizfragen auf Polnisch für Antolin erstelle, nutze ich diese Möglichkeit und übe mit meiner Tochter die Lesekompetenz auch auf Polnisch. Ich hoffe, dass sie dadurch mehr Spaß beim Lesen hat und ihre Herkunftssprache öfter nutzt.

Ortografii ciąg dalszy – tym razem „ż” i „ó”

W kolejnych dwóch ćwiczeniach przyglądamy się zasadom wymiany „ż” na „g” oraz „ó” na „o”. Osoby, które znają formy podstawowe słów występujących w tych ćwiczeniach, a także ich inne postacie – na przykład liczbę mnogą czy zdrobnienia – mogą przy okazji utrwalić sobie te dwie zasady ortograficzne. Dla osób uczących się języka polskiego, jako obcego ćwiczenia te będą jednak bardziej okazją do pracy ze słownictwem niż typowym treningiem ortografii.