Dwuznak „rz” spędza sen z powiek wielu uczniom. A i dorośli nie zawsze są pewni, czy pisać „rz”, a może jednak „ż”. Regularny trening pomoże zapamiętać pisownię tego dwuznaku. Aby ten trening ułatwić, polecam poniższe ćwiczenie, które ma za zadanie wizualnie przedstawić jedną z zasad jego stosowania.
Kategorie: HSU Polnisch/Polski
Czy wiesz, kiedy rozpoczyna się w Niemczech rok szkolny? Czy dzień ten różni się od rozpoczęcia roku w Polsce? Jeśli znasz odpowiedzi na te pytania, sprawdź swoją wiedzę w tym ćwiczeniu. Tym, którzy nie są pewni odpowiedzi, pomoże poniższy tekst.
„Masz babo placek!” – taka była moja pierwsza myśl, gdy usłyszałam o zmianach w pisowni języka polskiego. To już druga reforma językowa, której jestem świadkiem. Pierwszą przeżyłam przy okazji reformy języka niemieckiego w 1996 r. Później przyszły jeszcze jej poprawki w 2004 i 2006 roku. Dla osoby uczącej się języka obcego to wcale nie była mała rzecz – momentami naprawdę trudno było mieć pewność, czy piszę poprawnie.
Tym razem sprawa dotyczy mojego języka ojczystego. A to już zupełnie inna historia i – nie ukrywam – trochę inne emocje.
Jeśli chcecie dokładniej przyjrzeć się nowym zasadom, publikuję – za zgodą Rady Języka Polskiego – „Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026” autorstwa Ewy Kołodziejek, Danuty Krzyżyk, Aldony Skudrzyk i Barbary Sobczak. Otrzymałam go na licencji CC BY-NC 4.0, co oznacza, że mogę udostępnić go na blogu nieodpłatnie, bez żadnych korzyści finansowych.
Informacje o samej licencji znajdziecie tutaj:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.pl
A teraz coś, co dla wielu może być najważniejsze!
Jeśli ktoś liczył na to, że nowe przepisy raz na zawsze uporządkują dylematy typu „rz” czy „ż”, „ch” czy „h”, „ó” czy „u” – muszę Was rozczarować.
Rada Języka Polskiego nie wprowadziła i – jak zapowiada – nie planuje wprowadzać zmian w podstawowych zasadach dotyczących zapisu tych samogłosek i spółgłosek. A więc ortograficzne klasyki pozostają z nami.
Dla zainteresowanych szczegółami publikuję jeszcze link do oficjalnej informacji o najważniejszych zmianach w zasadach pisowni polskiej:
https://pan.pl/rada-jezyka-polskiego-oglasza-najnowsze-zmiany-w-zasadach-polskiej-pisowni/
W kolejnych dwóch ćwiczeniach przyglądamy się zasadom wymiany „ż” na „g” oraz „ó” na „o”. Osoby, które znają formy podstawowe słów występujących w tych ćwiczeniach, a także ich inne postacie – na przykład liczbę mnogą czy zdrobnienia – mogą przy okazji utrwalić sobie te dwie zasady ortograficzne. Dla osób uczących się języka polskiego, jako obcego ćwiczenia te będą jednak bardziej okazją do pracy ze słownictwem niż typowym treningiem ortografii.
W poniższych dwóch ćwiczeniach zostały zilustrowane przy pomocy AI dwie zasady ortograficzne: „rz” w nazwach zawodów oraz „-aż” i „-eż” w zakończeniach słów. Szukając odpowiednich nazw zawodów zaskoczyło mnie to, że zasada dotyczy przede wszystkim męskich form zawodów, a podczas szukania słów ilustrujących zasadę „-eż”, długo zastanawiałam się, czy „papież” należy zakwalifikować, jako zawód, a tym samym, jako wyjątek od reguły dotyczącej zawodów z końcówką „-rz”!?
Dzieci polskiego pochodzenia wychowujące się w niemieckim systemie językowym mają duże problemy z prawidłowym czytaniem polskich liter. Poniższe ćwiczenia mają na celu uwrażliwić je w przystępny sposób na rozpoznawanie dwuznaków „ch” i „sz”.